Zajawka (Wprowadzenie)
W miarę jak rynek kryptowalut ewoluuje, rośnie presja regulacyjna na tradycyjne instytucje finansowe. Jednym z najważniejszych zjawisk, które wpływa na stabilność i operacyjność firm w sektorze aktywów cyfrowych, jest Derisking. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest Derisking w krypto, dlaczego banki podejmują takie decyzje i jakie są tego konsekwencje dla innowacji. Zrozumienie tego zjawiska jest kluczowe dla firm dążących do legalnej działalności.
I. Derisking w Krypto: Definicja i Mechanizm Działania
Derisking (z ang. de-risking) to praktyka podejmowana przez banki i inne instytucje finansowe, polegająca na zamykaniu lub odmawianiu nawiązania relacji biznesowych z całymi grupami klientów uznawanymi za podwyższonego ryzyka.
A. Kontekst Ryzyka AML i CTF
Banki i instytucje płatnicze są zobowiązane do przestrzegania ścisłych globalnych przepisów z zakresu AML (Anti-Money Laundering) i CTF (Counter-Terrorist Financing). Dlatego też, jeśli utrzymanie relacji z danym sektorem generuje nadmierne koszty monitorowania, lub niesie wysokie ryzyko nałożenia kar przez organy regulacyjne, bank decyduje się na Derisking.
B. Praktyczne Przykłady Blokady Usług dla Krypto
Dla firm operujących w sektorze aktywów cyfrowych, Derisking objawia się w następujący sposób:
- Zamykanie Kont: Niespodziewane i jednostronne zamykanie rachunków bankowych giełd lub kantorów.
- Odmowa Usług: Odmawianie dostępu do podstawowych usług, takich jak przelewy SEPA, SWIFT czy prowadzenie konta firmowego.
- Brak Integracji: Blokowanie integracji z systemami płatniczymi.
Warto zauważyć, że Derisking nie jest regulacyjnym wymogiem zamykania kont. Jest to raczej reakcja banków na percepcję ryzyka i obawę przed nadmiernymi karami.
II. Przyczyny Zjawiska Deriskingu: Ekonomia Ryzyka
Decyzje o Deriskingu nie są przypadkowe. Wynikają one z połączenia czynników regulacyjnych i ekonomicznych.
A. Regulacje AML/CTF i Kary Finansowe
Najważniejszą przyczyną jest strach przed wysokimi karami za niewystarczającą kontrolę transakcji. Ponieważ transakcje krypto są postrzegane jako trudniejsze do monitorowania niż tradycyjny obrót gotówkowy, banki uznają, że koszt stałego, wzmożonego nadzoru jest wyższy niż potencjalne zyski z obsługi klienta.
B. Brak Indywidualnej Oceny Ryzyka w Bankach
Często banki nie potrafią lub nie chcą indywidualnie oceniać ryzyka związanego z daną firmą krypto. Zamiast tego stosują podejście „jednej miary”, traktując cały sektor jako wysokiego ryzyka. Skutkuje to zamknięciem drzwi dla wszystkich, również dla rzetelnych, licencjonowanych firm.
C. Efekt Międzynarodowy i Presja Globalna
Duże, globalne instytucje finansowe muszą przestrzegać przepisów w wielu jurysdykcjach. Dlatego też, jeśli jeden oddział banku odczuwa presję regulacyjną dotyczącą krypto w USA, wpływa to na decyzje podejmowane w Europie.
III. Konsekwencje Deriskingu dla Branży Aktywów Cyfrowych
Zjawisko Deriskingu ma poważne i negatywne konsekwencje, zwłaszcza dla mniejszych i innowacyjnych przedsiębiorstw.
A. Hamowanie Innowacji i Rozwoju
Jeśli startupy krypto nie mają dostępu do kont firmowych, nie mogą skalować działalności, płacić podatków czy wypłacać pensji. W rezultacie, zjawisko to zabija innowacje u podstaw i zmusza firmy do przenoszenia się do bardziej przyjaznych jurysdykcji.
B. Wzrost Szarej Strefy
Paradoksalnie, Derisking zwiększa ryzyko systemowe. Kiedy licencjonowane firmy są blokowane, zyskują podmioty nielicencjonowane. Te zaś operują poza oficjalnym systemem bankowym, co utrudnia nadzór i wzmacnia szarą strefę.
C. Podważenie Celów FATF/MiCA
Międzynarodowe organy (jak FATF) oraz regulacje UE (jak MiCA) dążą do włączenia sektora krypto do regulowanych ram. Jednakże, Derisking niweczy te wysiłki, ponieważ wypycha podmioty z regulowanego systemu.
IV. Przeciwdziałanie Deriskingowi: Strategie Branży
Branża kryptowalut nie pozostaje bierna. Podejmuje działania w celu zwiększenia zaufania i ułatwienia współpracy z bankami.
A. Wzrost Standardów Zgodności (Compliance)
Firmy krypto inwestują ogromne środki w narzędzia on-chain analysis i wzmocnienie wewnętrznych zespołów Compliance. Ich celem jest udowodnienie, że mają wyższe standardy monitorowania transakcji niż sam bank.
B. Specjalizacja Banków
Pojawiają się wyspecjalizowane banki i instytucje płatnicze (FinTech-Friendly Banks), które rozumieją technologię i potrafią prawidłowo wycenić ryzyko krypto.
C. Rola Regulatorów
Coraz więcej regulatorów (np. UK, Niemcy) wydaje wytyczne, które mówią, że Derisking jest niepożądany. Zamiast tego, zachęcają banki do indywidualnej oceny ryzyka. Celem jest umożliwienie dostępu do usług bankowych rzetelnym, licencjonowanym podmiotom.
Podsumowanie
Derisking to jedno z najpoważniejszych wyzwań operacyjnych dla branży kryptowalut. Oznacza systemową blokadę dostępu do podstawowych usług bankowych, podyktowaną obawą banków przed kosztami Compliance i karami regulacyjnymi. Aby ten sektor mógł się rozwijać, konieczne jest przełamanie tej bariery – poprzez większe zrozumienie ryzyka przez banki oraz wsparcie ze strony regulatorów.
FAQ – Najczęściej Zadawane Pytania
1. Czym dokładnie jest Derisking w kontekście bankowym?
Derisking to strategia banków polegająca na unikaniu całych kategorii klientów (np. firm krypto), które postrzegane są jako zbyt kosztowne w utrzymaniu z powodu wysokich wymogów AML (o tym czym jest procedura AML pisalismy tutaj) i potencjalnych kar regulacyjnych.
2. Dlaczego banki stosują Derisking wobec firm krypto?
Głównym powodem jest strach przed wysokimi karami za niewystarczającą kontrolę nad transakcjami kryptowalutowymi (w ramach przepisów AML/CTF) oraz wysokie koszty stałego monitorowania tego sektora.
3. Czy Derisking jest obowiązkowy prawnie?
Nie. Derisking nie jest nakazem zamykania kont wydanym przez regulatora. Jest to decyzja biznesowa banków, podyktowana chęcią minimalizacji ryzyka i kosztów.
4. Jak Derisking szkodzi branży krypto?
Derisking utrudnia innowacje i skalowanie legalnie działających firm krypto poprzez blokowanie dostępu do podstawowych usług finansowych. W konsekwencji wypycha to działalność poza regulowany system.
Jeśli chcesz korzystać ze sprawdzonych sposobów na uniknięcie zamknięcia Twojego rachunku, kup lub sprzedaj krypto za gotówkę w naszych kantorach bitcoin Quark.